... na ratunek RP

Projekt, pt.: Generacja pamięci. Śląski zew na ratunek Rzeczypospolitej zakłada przypomnienie losów przedstawicieli społeczności polskiej na "kresach zachodnich", tj. Śląsku Cieszyńskim w latach: 1919-1920. Wówczas to wielu cieszyńskich Ślązaków, pomimo, iż sami nie mogli być pewni czy ich Mała Ojczyzna zostanie przyłączona (po ponad 600 latach!) do Macierzy (trwał bowiem tragiczny konflikt o te ziemie z Czechami) – najczęściej jako ochotnicy - ruszali na front wschodni, by bronić zagrożonej Rzeczypospolitej. Inicjatywy ma uświadamiać mieszkańcom regionu (szczególnie młodzieży) kim byli śląscy patrioci, którzy jako ochotnicy brali udział w wydarzeniach wojny polsko-bolszewickiej oraz walk z Ukraińcami (m.in. o Lwów).


Cykl Śląski zew na ratunek Rzeczypospolitej jest niejako kontynuacją i uzupełnieniem pierwszego z projektów edukacyjnych (zob.: „Generacja pamięci. Cieszyńskie drogi do Niepodległej”). Dziś niemal nikt w Polsce, ani w regionie nie pamięta o heroizmie cieszyńskich Ślązaków, którzy w liczbie przynajmniej kilkuset ochotników (łącznie było to przeszło tysiąc wojskowych związanych z regionem), walczyli w latach 1919 i 1920 w obronie polskich granic wschodnich i zagrożonej przez najazd bolszewicki unicestwieniem Ojczyzny. Ich heroizm polegał m.in. na tym, iż równolegle toczyła się niezwykle zacięta walka na ziemiach ich małej Ojczyzny - Śląska Cieszyńskiego, po tym gdy został on najechany w styczniu 1919 roku przez wojska Czechosłowackie. O tym, iż zaangażowanie Ślązaków w obronę zagrożonej Polski było znaczne świadczy ilość Orderów Virtuti Militari, które otrzymali (najwyższego polskiego odznaczenia wojskowego).

Przypomnijmy, iż status ich regionu nie był usankcjonowany prawnie, w związku z trwającym w latach 1918-1920 konfliktem z zaborczym państwem czeskim. Co więcej, znaczna część Śląska Cieszyńskiego była okupowana w latach 1919-1920 przez wojska czeskie (później także siły Ententy). W związku z czym młodzież z tego terenu nie mogła być powoływana do Wojska Polskiego „z poboru”. Przez większość tego okresu wszelki zaciąg miał więc charakter ochotniczy. Dramatyzm sytuacji potęgował fakt, że, by bronić Polski na wschodzie, należało opuścić Śląsk Cieszyński, podczas gdy konflikt polsko-czechosłowacki w latach 1919-1920 miał charakter niezwykle burzliwy i w czasie intensywnej walki plebiscytowej (agitacja, starcia organizacji paramilitarnych itd.), w której każdy polski działacz był na wagę złota. W związku, z czym podjęcie decyzji o opuszczeniu rodzinnego domu i udania się na wojnę na wschód wymagało hartu ducha i poświęcenia.

W obliczu pojawiających się współcześnie dyskusji na temat tożsamości i przynależności narodowej Ślązaków, powyższe świadectwo może być ważnym elementem świadczącym o sympatiach znacznej części mieszkańców Śląska Cieszyńskiego.

 

Kluczowym elementem idei projektu jest konkurs edukacyjny, pt. Generacja pamięci. Śląski zew na ratunek Rzeczypospolitej, przeznaczony dla młodzieży szkolnej, którego realizacja jest celem niniejszego zadania.


Prezentujemy materiały popularyzatorskie powstałe w ramach projektu:

  1. Pułk Piechoty Ziemi Cieszyńskiej (10 p. p.) na froncie ukraińskim i bolszewickim
  2. Cieszyniacy w 3 i 4 Pułku Strzelców Podhalańskich na froncie bolszewickim
  3. W pierwszej linii frontu pod Lwowem... Unikatowy zapis pamiętnika oficera 10 p.p.
  4. Jeden z wielu... Jan Szkuta. Niebanalny życiorys bohatera... [Jeden z wielu, to cykl art. biograficznych, poświęconych cieszyńskim żołnierzom-ochotnikom, walczących o Polskę]
  5. Jeden z wielu... Emil Strumiński [Jeden z wielu, to cykl art. biograficznych, poświęconych cieszyńskim żołnierzom-ochotnikom, walczących o Polskę].


Zrealizowano w ramach projektu Fundacji Volens oraz partnerów (Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Cieszynie i II Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Cieszynie), pt.: Generacja pamięci. Śląski zew na ratunek Rzeczypospolitej,  realizowanego dzięki wsparciu Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Programu Dotacyjnego „Koalicje dla Niepodległej – #wiktoria 1920”.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Początki polskiego ruchu narodowego na Śląsku Cieszyńskim

Materiały filmowe: wykłady i rozmowy powstałe dzięki wsparciu P. W. „Niepodległa”

Cieszyńskie krzyże pod Lwowem…